Engelli Hakları
SGK
Sosyal Yardım
Türkiye — 2026
Atipik Otizm Raporuyla Bakım Maaşı
Atipik otizm tanısı alan bir bireyin ailesi, doğru belgelerle ve eksiksiz başvuruyla devletin vermiş olduğu Atipik Otizm Raporuyla bakım maaşı ve ek desteklerden yararlanabilir. Sürecin kilit noktası, yetkili kurumdan alınan engelli sağlık kurulu raporudur.
Engel oranının ve ağır engelli statüsünün bu raporda açıkça belirtilmesi, hem alınacak ödeme miktarını hem de erişilebilecek diğer hakları doğrudan etkiler. Başvuru sürecinde en güncel bilgiye ulaşmak için Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile doğrudan iletişime geçmeniz ve gerekirse bir sosyal hizmet uzmanından destek almanız önerilir.
Atipik Otizm Nedir?
Atipik otizm, Dünya Sağlık Örgütü'nün ICD-10 sınıflandırmasında F84.1 kodu ile tanımlanan, yaygın gelişimsel bozukluklar grubuna giren bir tanıdır. Klasik otizmden (F84.0) farklı olarak belirtilerin başlangıç yaşı, klinik tablo veya tanı kriterleri tam olarak karşılanmıyor olabilir; ancak sosyal iletişim güçlükleri, tekrarlayıcı davranışlar ve adaptif işlevsellikte belirgin kısıtlılık mevcuttur.
Atipik otizm tanısı, çocuk psikiyatristi, çocuk nörologu veya ilgili uzmanlık dalından bir hekim tarafından konulabilir. Tanının ardından yapılacak en önemli adım, engelli sağlık kurulu raporunun alınmasıdır; zira devlet desteklerinin büyük çoğunluğu bu rapora dayanır.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Nedir, Nasıl Alınır?
Engelli sağlık kurulu raporu; bireyin engel türünü, engellilik oranını ve ağır engelli olup olmadığını resmi olarak belgeleyen çok disiplinli bir sağlık kurulu belgesidir. Bakım maaşı başta olmak üzere pek çok devlet desteğinin kapısını bu rapor açar.
Rapor alınacak yerler
- 1Üniversite hastaneleri veya eğitim araştırma hastanelerinin ilgili poliklinikleri (çocuk psikiyatrisi, nöroloji)
- 2Devlet hastanelerinde oluşturulan engelli sağlık kurulu
- 3Özel hastaneler bu raporu düzenleyemez; yetkili kurum olmak zorundadır.
Raporda dikkat edilmesi gerekenler
Raporun bakım maaşına esas teşkil edebilmesi için engellilik oranının açıkça yazılmış olması ve "ağır engelli" ibaresinin yer alması büyük önem taşır. Atipik otizm tanısı tek başına yeterli değildir; oranın net biçimde belirlenmesi gerekir.
Önemli Hatırlatma
Rapor yenileme tarihleri takip edilmelidir. Süresi dolan engelli sağlık kurulu raporu, bakım maaşı ödemelerinin otomatik olarak kesilmesine yol açar. Süresiz rapor alınması mümkün olsa da bazı durumlarda belirli aralıklarla yenileme istenebilir.
Bakım Maaşına Hak Kazanma Şartları
Evde bakım maaşı, engelli bireyin kendisine değil, ona fiilen bakan aile üyesine ödenir. Hem engelli bireye hem de bakıcıya ilişkin çeşitli koşulların sağlanması gerekmektedir.
Engelli birey şartı
Yetkili sağlık kurulundan alınmış en az %50 engel oranı gösteren rapor zorunludur. Ağır engelli statüsü için oran genellikle %70 ve üzeri aranır.
Bakıcı şartı
Bakıcının SGK'lı bir işte çalışmaması gerekir. Emekli maaşı alanlar veya aktif sigortalılar başvuramaz ya da ödemeleri kısıtlanır.
Gelir testi
Hanehalkı kişi başı aylık geliri, net asgari ücretin 2/3'ünün altında olmalıdır. Gelir testi sosyal inceleme ile belirlenir.
Bakıcı kimliği
Anne, baba, eş veya birinci derece akraba olması beklenir. Aynı hanede ikamet şartı aranır; farklı adreste ikamet eden kişi başvuramaz.
Bakım Maaşı Miktarı (2025)
Ödeme miktarı; engel oranına, ağır engelli statüsüne ve bakıcının çalışıp çalışmadığına göre farklılık gösterir. Hesaplama net asgari ücret baz alınarak yapılır.
%50 – %69 Engel Oranı
Aylık net ödeme: yaklaşık 3.000 – 4.500 TL
Ağır engelli statüsü verilmez
Bakıcının çalışmaması şartı aranır
Gelir testi uygulanır
%70 ve Üzeri — Ağır Engelli
Aylık net ödeme: 6.000 TL ve üzeri
Ağır engelli statüsü ile daha yüksek destek
Ek yardım ve muafiyetlere kapı açar
Atipik otizmde sık görülen kategori
Örnek Hesaplama
2026 yılı güncel verilerine göre net asgari ücret yaklaşık 28.075 TL, brüt asgari ücret ise 33.030 TL seviyesindedir. Evde bakım maaşı hesaplamalarında temel kriter, asgari ücret ve hane içi kişi başına düşen gelir olup, ağır engelli bireyler için ödeme tutarı sabit bir rakam değildir.
Asgari ücretin belirli katsayıları ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın güncel değerlendirme kriterlerine göre belirlenmektedir. Bakım maaşı tutarı her yıl asgari ücret güncellemesine paralel olarak değişmekte olup kesin ödeme miktarı başvuru yapılan ildeki sosyal hizmetler müdürlüğü tarafından yapılan gelir ve engel durumu değerlendirmesi sonucunda netleşmektedir.
Atipik Otizm Maaşı Başvuru Süreci Adım Adım
-
1
Tanı raporu: Çocuk psikiyatristi veya çocuk nörologundan atipik otizm (F84.1) tanısını belgeleyen raporu alın.
-
2
Engelli sağlık kurulu raporu: Yetkili devlet hastanesi veya üniversite hastanesine başvurarak engel oranını ve ağır engelli statüsünü gösteren kurulu raporu çıkarın.
-
3
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü başvurusu: Engelli sağlık kurulu raporu, nüfus cüzdanı, ikametgah belgesi ve gelir durumunu gösteren evraklarla birlikte müdürlüğe başvurun.
-
4
Sosyal inceleme ziyareti: Müdürlük, evde bakım ihtiyacını ve gelir durumunu yerinde tespit etmek için sosyal çalışmacı gönderir. Ziyaret genellikle 15–30 gün içinde gerçekleşir.
-
5
Onay ve ödeme: İnceleme olumlu sonuçlanırsa ödemeler başvuru tarihinden itibaren geriye dönük olarak başlatılır. Ödemeler aylık PTT veya banka kanalıyla yapılır.
Atipik Otizm Tanılı Bireylerin Ek Hakları ve Destekler
Atipik otizm tanılı bireyler ve aileleri, bakım maaşının yanı sıra çeşitli ek haklardan da yararlanabilir.
Ücretsiz sağlık hizmeti
%70 ve üzeri engel oranında birey ve birinci derece yakınları GSS kapsamında ücretsiz sağlık hizmetinden yararlanabilir.
Özel eğitim desteği
MEB bünyesindeki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde haftada belirli saate kadar ücretsiz terapi ve eğitim hizmeti sunulur.
Ulaşım indirimi
Ağır engelli bireylerin refakatçileri dahil toplu taşımada ücretsiz veya indirimli ulaşım hakkından yararlanabilir.
Vergi ve harç muafiyeti
Engelli bireyin bakımına yönelik belirli harcamalar için vergi indirimi ve bazı resmi işlemlerde harç muafiyeti uygulanabilir.
Pratik Bilgiler
Raporu kim düzenler?
Yetkili devlet veya üniversite hastanesi sağlık kurulu
Minimum engel oranı
%50 (ağır engelli için %70 ve üzeri)
Başvuru yeri
Aile ve Sosyal Hizmetler İl / İlçe Müdürlüğü
Sonuçlanma süresi
Sosyal inceleme dahil ortalama 30–60 gün
Ödeme kanalı
PTT veya banka hesabı, aylık düzenli ödeme
Sık yapılan hatalar
-
Özel hastaneden alınan tanı raporunu engelli sağlık kurulu raporu olarak sunmak. Bu iki belge farklıdır ve özel hastane kurulu raporu düzenleyemez.
-
Bakıcının çalışmaya başlamasını bildirmemek. SGK'ya prim ödenmeye başlandığında bakım maaşı kesilir, bildirimi geciktirmek haksız ödeme alınmasına neden olur.
-
Rapor yenileme tarihini kaçırmak. Süresi dolan rapor ödemelerin otomatik olarak durdurulmasına yol açar.
-
Adres değişikliğini bildirmemek. İkamet değişikliği sosyal incelemeyi etkiler ve ödeme kesintisine neden olabilir.