Emeklilik
SGK
Malullük
Türkiye — 2026
5.000 Gün Malulen Emeklilik Maaşı
Malulen emeklilikte 5.000 gün prim şartı aranmaz. SGK 4/a ve 4/b kapsamındaki sigortalılar için 1.800 gün, ağır malullük halinde ise herhangi bir prim günü yeterlidir. Sürecin en kritik adımı, SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılacak malullük tespitidir.
Tespitte sunulan belgelerin eksiksizliği ve güncelliği, hem malullük kararını hem de bağlanacak aylık miktarını doğrudan etkiler. Durumunuza özel doğru değerlendirme için en yakın SGK İl Müdürlüğü'ne başvurmanız ya da bir sosyal güvenlik hukuku uzmanından destek almanız önerilir.
Malulen emeklilikte normal yaşlılık aylığına kıyasla çok daha düşük prim gün sayısıyla emekli olunabilir. Peki kimler başvurabilir, malullük nasıl tespit edilir ve maaş nasıl hesaplanır?
Malulen Emeklilik Nedir?
Malulen emeklilik bir sigortalının hastalık, kaza veya doğuştan gelen bir engel nedeniyle çalışma gücünü belirli bir oranda kaybetmesi sonucu, normal emeklilik yaşını beklemeksizin emekli olabilmesini sağlayan bir sosyal güvenlik hakkıdır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 25. maddesi kapsamında düzenlenen bu hak SGK 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (kamu görevlileri) statülerinde çalışan sigortalılara tanınmaktadır. Her statü için şartlar ve hesaplama yöntemi farklılık gösterir.
Temel Fark
Normal yaşlılık aylığında 5.000 ile 7.200 gün arasında prim şartı aranırken, malulen emeklilikte bu şart 1.800 güne kadar düşer. Ağır malullük halinde ise herhangi bir gün sayısı yeterli sayılmaktadır.
Malullük Nedir, Kim Malul Sayılır?
SGK mevzuatında malullük sigortalının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmesi olarak tanımlanır. Bu oran, SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda belirlenir.
Malullük tespitinde yalnızca fiziksel sağlık durumu değil, bireyin mesleki bilgisi, eğitim düzeyi ve yaşı da dikkate alınır. Bu nedenle aynı tanıya sahip iki kişi farklı malullük oranları alabilir.
Malul sayılma kriteri
Çalışma gücünün en az %60'ının kaybedilmesi gerekir. Bu oran SGK Sağlık Kurulu tarafından belirlenir.
Ağır malullük
Başkasının sürekli bakımına muhtaç olacak düzeyde çalışma gücü kaybı. Prim gün şartı aranmaz, maaş oranı daha yüksektir.
Doğuştan engel
Doğuştan ya da çocukluk döneminde ortaya çıkan engellilik de malullük kapsamında değerlendirilebilir.
Kasıtlı zarar istisnası
Sigortalının kendini kasıtlı olarak yaralaması veya suç sonucu malul kalması durumunda bu haktan yararlanılamaz.
Prim Gün Şartları — Statüye Göre
Malulen emeklilik şartları, sigortalının hangi statüde çalıştığına göre farklılık gösterir. Aşağıda her statü için şartlar ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.
4/a — SSK (İşçi)
Normal malullük: 1.800 gün prim
Ağır malullük: herhangi bir gün yeterli
Sigortalılık başlangıcından itibaren malul olunması halinde 1.800 gün aranmaz
Prim borcu yoksa başvuru yapılabilir
4/b — Bağ-Kur (Esnaf / Tarım)
Normal malullük: 1.800 gün prim
Prim borçlarının tamamının ödenmiş olması şarttır
Ağır malullükte gün şartı aranmaz
Aktif sigortalılık devam ediyorsa başvuru yapılabilir
4/c — Kamu Görevlisi (Memur)
En az 10 yıl fiili hizmet süresi aranır
Gün değil yıl bazında hesaplanır
Emekli Sandığı (SGK) üzerinden işlem yapılır
Kadro ve görev durumu değerlendirmeye dahil edilir
Normal Yaşlılık Aylığı ile Karşılaştırma
Prim şartı: 5.000 – 7.200 gün (giriş yılına göre)
Emeklilik yaşı: 58–65 arası (kadın/erkek ve giriş yılı)
Maluliyette yaş şartı ve uzun prim şartı aranmaz
Malulen emeklilik çok daha erken gerçekleşebilir
Malullük Tespiti Nasıl Yapılır?
Malullük tespiti, SGK Sağlık Kurulu tarafından gerçekleştirilir. Süreç başvuru, sevk, muayene ve kurul kararı aşamalarından oluşur.
-
1
SGK'ya başvuru: Sigortalı veya vekili, sağlık belgeleri ve dilekçeyle herhangi bir SGK İl Müdürlüğü'ne başvurur.
-
2
Yetkili hastaneye sevk: SGK, sigortalıyı malullük tespiti için yetkili sağlık hizmet sunucusuna sevk eder.
-
3
Sağlık kurulu raporu: Hastane bünyesindeki sağlık kurulu, çalışma gücü kayıp oranını belirleyen raporu düzenler.
-
4
SGK Sağlık Kurulu değerlendirmesi: Hastaneden gelen rapor, SGK Sağlık Kurulu tarafından incelenerek malul olup olmadığına kesin karar verilir.
-
5
Sonuç bildirimi: Kurul kararı sigortalıya yazılı olarak bildirilir. Olumlu sonuçta emeklilik işlemleri başlatılır. Olumsuz sonuçta itiraz hakkı kullanılabilir.
-
6
İtiraz hakkı: Karara itiraz, kararın tebliğinden itibaren 1 ay içinde SGK'ya yapılmalıdır. SGK Yüksek Sağlık Kurulu itirazı değerlendirir.
Dikkat
Malullük tespiti için sunulan sağlık belgelerinin eksiksiz ve güncel olması, kurul kararını doğrudan etkiler. Mevcut tanı raporları, görüntüleme sonuçları, tahlil raporları ve uzman hekim yazıları birlikte sunulmalıdır.
Malullük Maaşı Nasıl Hesaplanır?
Malullük aylığı sigortalının toplam prim gün sayısı, ortalama kazancı ve malullük derecesine göre hesaplanır. Normal yaşlılık aylığından farklı olarak, eksik prim gün sayısı belirli bir katsayıyla telafi edilir.
Hesaplama tabanı
Sigortalının tüm çalışma hayatı boyunca güncellenen ortalama kazancı (AYPE) üzerinden hesaplama yapılır.
Aylık bağlama oranı
Normal malullükte her 360 gün için %2 oranında aylık bağlanır. Ağır malullükte bu oran daha yüksek tutulur.
Prim günü telafisi
Eksik prim günleri, sigortalının yaşı ve prim gün sayısı dikkate alınarak hesaplamaya dahil edilir, maaşı düşürmez.
Asgari aylık güvencesi
Hesaplanan aylık, belirlenen asgari aylık tutarının altında kalamaz. Alt sınır güvencesi mevcuttur.
Pratik Bilgiler
Normal malullük prim şartı
1.800 gün (4/a ve 4/b)
Ağır malullük prim şartı
Herhangi bir gün sayısı yeterli
Kamu görevlisi şartı
10 yıl fiili hizmet
Malul sayılma oranı
Çalışma gücünün en az %60'ı kayıp
Tespit kurumu
SGK Sağlık Kurulu
İtiraz süresi
Tebliğden itibaren 1 ay
Sık yapılan hatalar
-
Malulen emeklilik için 5.000 gün beklenmesi şartı. Yalnızca normal yaşlılık aylığı için geçerlidir, malullükte 1.800 gün yeterlidir.
-
Engelli sağlık kurulu raporunu malullük belgesi olarak sunmak. SGK tespiti yalnızca SGK Sağlık Kurulu tarafından yapılır. Dışarıdan alınan raporlar tek başına yeterli değildir.
-
Prim borcu varken başvurmak. Özellikle 4/b sigortalıları için prim borçlarının başvurudan önce kapatılması zorunludur.
-
Olumsuz karara itiraz etmemek. SGK Sağlık Kurulu kararları kesin değildir. İtiraz hakkı kullanılmadığında hak kayıpları yaşanabilir.
-
Emekli olduktan sonra çalışmaya devam etmek. Malulen emekli olan kişi aktif sigortalı olarak çalışmaya başlarsa aylığı kesilir.