Türkiye'de iş hayatı, genç işgücüne odaklı bir algıya sahip olsa da gerçek tablo bunun çok ötesindedir. 55 yaş ve üzeri bireyler ile emekliler için aktif bir iş piyasası mevcuttur. Üstelik 55 yaş üstü grubun deneyimi, güvenilirliği ve disiplini, pek compliments sektörde özellikle değer görmektedir.
55 yaş ve üzeri bireyler ile emekliler için iş piyasası, genel algının aksine oldukça geniş ve erişilebilir bir yapıya sahiptir. Doğru sektörü belirlemek, doğru platformları takip etmek ve deneyimi bir dezavantaj değil güçlü bir avantajdır. 5o üstü yaş grubundaki herkesin aktif iş hayatına anlamlı bir katkı sağlaması mümkündür.
Danışmanlıktan güvenliğe, muhasebeden bahçıvanlığa kadar uzanan geniş yelpazede ortak olan tek şey deneyimin, sabrın ve güvenilirliğin zamanla kazanılan ve asla eskimeyen değerler olmasıdır. Yaş sınırına bağlı kalmayan en verimli çalışma pozisyonları inceleyebilir, doğru alanda kolayca işler bulabilirsiniz. Tecrübe ve birikimini doğru biçimde aktaran herkes, yaşından bağımsız olarak iş hayatında aktif ve değerli bir rol üstlenir.
55 yaşında ve sonrasında, kariyerinin ortasında ya da ikinci bir gelir kaynağı arayışında olan pek çok kişinin gündemine iş ilanlarında iş aramak girmektedir. 50 üstü yaş grubu için en uygun pozisyonlar, genellikle deneyim ve olgunluğun ön planda olduğu alanlarda yoğunlaşmaktadır.
Danışmanlık ve mentorluk pozisyonları, yıllar içinde edinilen sektörel bilgiyi değerlendirmek isteyenler için ideal bir seçenektir. Eski bir yönetici veya uzman, danışmanlık hizmeti vererek hem esnek çalışma hem de birikimini aktarma imkânı bulmaktadır.
Satış ve müşteri ilişkileri alanları, ikna kabiliyeti ve insan ilişkilerindeki olgunluğun değer gördüğü pozisyonlardır. Emlak danışmanlığı, sigorta acenteliği ve kurumsal satış temsilciliği bu kategoride sıklıkla tercih edilen alanlardır.
Eğitim ve özel ders verme, belirli bir alanda uzmanlığı olan 55 yaş üzeri bireyler için hem tatmin edici hem de esnek bir çalışma biçimi vardır. Dershane, özel ders platformları ve kurumsal eğitim firmaları bu konuda fırsat olan başlıca kanallardır.
Muhasebe ve mali işler alanı, tecrübeli muhasebe elemanlarına olan talebin hiçbir zaman düşmediği istikrarlı bir sektördür. Bu alanda kıdem, genç adaylara kıyasla ciddi bir avantaja dönüşmektedir.
Emekli olarak iş aramak çoğunlukla ek gelir ihtiyacı ya da sosyal hayatın içinde kalma isteğiyle gündeme gelmektedir. Emekliler için uygun olan iş alanları, fiziksel yoğunluk düzeyi düşük ve esnek çalışma saatleri bulunan pozisyonlarda yoğunlaşmaktadır.
Güvenlik görevliliği, emekliler arasında en yaygın tercih edilen alanlardan biridir. Özellikle emekli asker ve polislerin bu alana geçişi oldukça kolay olmakta; sektördeki disiplin beklentisiyle bu yaş grubunun deneyimi örtüşmektedir.
Kapıcılık ve site yöneticiliği, düzenli ama görece sakin bir çalışma temposu, emekliler tarafından sıklıkla tercih edilen bir diğer alandır. Konut sitelerinin yönetimi ve güvenliği konusunda olgun ve güvenilir bir profil aranmaktadır.
Şoförlük, özellikle uzun yıllar araç kullanmış emekliler için doğal bir geçiş alanı oluşturmaktadır. Servis şoförlüğü, özel şoförlük ve kurumsal araç kullanımı bu kategoride yer almaktadır.
Esnaflık ve küçük ölçekli ticaret, biriken sermayeyi değerlendirmek isteyen emekliler için bağımsız çalışma imkânı bulunur. Bir işveren altında çalışmak istemeyenler için cazip bir alternatiftir.
Emeklilerin çalışabileceği işlerin kapsamı hem yasal hem de pratik açıdan değerlendirilmesi gereken bir konudur. Türkiye'de emekliler, SGK'ya tabi olarak çalışmaya başladıklarında genellikle Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ödeyerek istihdam edilmektedir.
Yasal açıdan bakıldığında emeklilerin çalışabileceği iş alanlarına dair bir kısıtlama bulunmamaz.Kamu kurumlarında memur kadrosunda yeniden istihdam edilmeleri özel düzenlemelere tabidir. Özel sektörde ise emekliler, malulen emekli olanlar dışında istedikleri her sektörde serbestçe çalışabilmektedir.
Pratikte emeklilerin en sık yöneldiği iş alanları güvenlik, danışmanlık, eğitim, perakende satış, lojistik ve hizmet sektörleridir. Alanların ortak özelliği, fiziksel yoğunluğun makul düzeyde olması ve deneyime dayalı bir değer önerisi olmasıdır.
Türkiye'de iş arama kanalları hem resmi hem de özel platformlar olarak ikiye ayrılmaktadır. İşkur, devletin resmi istihdam kurumu olarak ücretsiz iş arama hizmeti verir. İl ve ilçe müdürlüklerine bizzat başvurmak veya işkur.gov.tr üzerinden online kayıt yapmak mümkündür. İŞşkur ayrıca belirli yaş gruplarına ve dezavantajlı kesimlere yönelik özel istihdam programları da yürütür.
Antalya Network gibi platformlar, geniş bir işveren kitlesinin tüm Türkiye ve Antalya iş ilanlarını ayrıntılı olarak yayınlayan ve erişim sağlayan dijital kanalıdır. Burada yer alan iletişim bilgilerinden aktif olarak ilanlara başvurmak mümkündür.
Bölgesel ve sektörel hizmetleri sayesinde belirli bir şehir veya ilçede iş aramak isteyenler için daha hedefli bir seçenek olmaktadır. Emekli ve 50 yaş üstü için özel ilan sayfaları ve mesleki filtrelemeler sayesinde ulusal ve yerel işverenlerle iş arayanları doğrudan buluşturmaktadır.
Sosyal medya grupları ve sayfaları da günümüzde önemli bir iş arama kanalına dönüşmüştür. Sektörel Facebook grupları ve LinkedIn üzerindeki bağlantı ağı, özellikle deneyimli profesyoneller için değerlendirilebilir.
50 yaş üzeri emekli eleman arayan yerler belirli sektörlerin, bu yaş grubuna özellikle açık olduğu görülmektedir. İşverenler, deneyim ve olgunluğu genç işgücünün enerjisinden daha öncelikli görmektedir. Konut siteleri ve apartman yönetimleri, kapıcı, bahçıvan ve güvenlik pozisyonlarında 50 yaş üzeri adayları sıklıkla tercih etmektedir.
Pozisyonlarda güvenilirlik ve sorumluluk bilinci, fiziksel hız kadar önemli görülmektedir. Özel güvenlik şirketleri, emekli asker ve polislere öncelik tanıyan kurumsal bir yapıya sahiptir. Şirketler düzenli olarak 50 yaş üzeri adaylara yönelik ilan yayımlamaktadır.
Toplu taşıma ve servis şirketleri, deneyimli ve sorumluluk sahibi şoförlere her zaman ihtiyaç duymaktadır. 50 üzeri yaş, dikkat ve tecrübenin önüne geçmemektedir. Eğitim kurumları ve dershaneler, emekli öğretmenleri özel ders ve danışmanlık pozisyonlarında değerlendirmektedir. Deneyimli eğitimcilerin bilgi birikimi öğrencilere aktarmasını önemli bir katma değer olarak görmektedir.
50 yaş üstü emekli için vasıfsız işler kategorisi, özel bir eğitim veya sertifika gerektirmeyen, kısa sürede başlanabilecek pozisyonları kapsamaktadır. Düşük teknik beceri gerektirmekle birlikte düzenlilik ve güvenilirlik beklentisi taşımaktadır.
Bekçilik ve nöbetçilik pozisyonları, özel sertifika gerektirmeyen basit güvenlik görevlerini kapsamaktadır. Site girişlerinde veya işyerlerinde nöbet tutmak bu kategorideki en yaygın örneklerdir. Temizlik ve düzenleme işleri, ofis, işyeri veya konut temizliği gibi alanlarda fiziksel olarak ağır olmayan görevleri içermektedir.
Market ve mağaza görevlisi pozisyonları, raf düzenleme, ürün yerleştirme ve müşteri yönlendirme gibi basit ama düzenli görevleri kapsamaktadır. Bahçıvanlık ve peyzaj bakımı, doğayla ilgilenmekten hoşlanan emekliler için hem fiziksel aktivite hem de gelir sağlayan tatmin edici bir seçenektir.
Güncel emekli iş ilanları 50 yaş ve üstü gruba özel ilanları diğer genel ilanlardan ayırt etmek isteyenler için önemlidir. Antalya Network üzerindeki özel sayfalarda bu yaş gruplarına özel filtreleme seçenekleri ile kolayca erişilebilir.
İŞKUR'un dezavantajlı gruplara yönelik istihdam programları, 50 yaş üzeri bireylere özel teşvik ve yönlendirme hizmetleri zaman zaman yayınlanır. İlgili programlara İŞKUR il müdürlükleri üzerinden ulaşılabilir.
Genel iş ilanı platformlarında yaş filtresi kullanarak veya deneyimli, olgun çalışan gibi anahtar kelimelerle arama yaparak bu yaş grubuna yönelik ilanlara erişilebilmektedir. Emekli dernekleri ve sendikaların yayın organları, kendi üyelerine yönelik iş fırsatlarını düzenli olarak paylaşmaktadır.
Sosyal medya kanalları özellikle emekli memur ve asker kesimine hitap eden postlar yayınlar. Bölgesel platformlar üzerinden belirli şehir veya ilçe için filtrelenmiş arama yapmak, yerel işverenlerin emekli adaylara yönelik ilanlarını takip etmeyi kolaylaştırmaktadır.
Emekliler için part time günlük işler, tam zamanlı çalışma istemeyen ancak ek gelir elde etmek isteyen emekliler için ideal bir çözüm sunmaktadır. Esnek saatlerle ve günlük ya da haftalık ödeme modeliyle yürütülür. Etkinlik ve organizasyon görevlileri, düğün, fuar ve özel etkinliklerde günlük bazlı çalışma imkanı sağlar.
Düzenli bir taahhüt gerektirmeyen işler emekliler tarafından sıklıkla tercih edilmektedir. Anket ve saha araştırması görevlileri, belirli projeler kapsamında kısa süreli ve esnek çalışma imkânı olan bir diğer alandır. İletişim becerisi yüksek emekliler bu alanda başarılı olabilmektedir.
Özel ders ve danışmanlık, haftada birkaç saatlik esnek bir çalışma temposuyla yürütülebilen, emekli öğretmen smoker ve uzmanlar için ideal bir seçenektir. Yarı zamanlı satış danışmanlığı, mağaza ve showroom gibi ortamlarda haftanın belirli günlerinde çalışma imkânı bulunur. Hafta sonu yoğunluklu çalışmaya açık emekliler için uygundur.